من واندیشه ام

موقعيت و تاريخچه
روستاي مانيزان از توابع بخش مرکزي شهرستان ملاير، با مختصات جغرافيايي 49 درجه طول شرقي و 34 درجه و 15 دقيقه عرض شمالي، در 23 کيلومتري جنوب شرقي شهر ملاير واقع شده است. اين روستا از شمال به کوه تپه سياه، از شمال شرقي به کوه سفيد و از شرق و جنوب شرقي به کوه قراول خانه محدود مي‏شود. ارتفاع مانيزان از سطح دريا در حدود 1950 متر است و آب و هواي معتدل و نيمه خشکي دارد. رودخانة مانيزان از جنوب روستا مي‏گذرد.
مانيزان يکي از روستاهاي قديمي و تاريخي استان همدان است که قدمت سکونت در آن به دورة حکومت مادها مي‏رسد. رودخانة مانيزان که از جنوب روستا مي‏گذرد، عامل اصلي شکل‏گيري روستاست. بناي فعلي روستاي مانيزان با حکومت فتحعلي شاه قاجار مقارن است. قلاع فراوان و خانه‏هاي اربابي روستا بيانگر پيشينه تاريخي و اهميت ويژه آن بوده است.
مردم روستاي مانيزان به زبان آذري سخن مي‏گويند، مسلمان و پيرو مذهب شيعه جعفري هستند.
الگوي معيشت و سکونت
جمعيت روستاي مانيزان در سال 1385 تعداد 950 نفر گزارش شده است.
اقتصاد روستاي مانيزان بر فعاليت‏هاي زراعي دامداري و مشاغل خدماتي استوار است. آب مورد نياز اراضي روستا از رودخانه، کاريز و چاه‏هاي ژرف تأمين مي‏شود. مهم‏ترين محصولات زراعي روستاي مانيزان گندم، جو، يونجه و انگور است. شيوة دامداري روستاييان سنتي است و انواع محصولات دامي از قبيل گوشت و فرآورده‏هاي لبني در اين روستا به عمل مي‏آيد. گروهي از مردم روستا به پرورش زنبور عسل و توليد عسل اشتغال دارند.
زنان روستا در کنار فعاليت‏هاي زاعي و دامداري به بافت قالي و سبد مي‏پردازند.
روستاي پايکوهي مانيزان بافت مسکوني متمرکز و يکپارچه دارد. اين روستا بر روي شيب نسبتاً تندي استقرار يافته و خانه‏هاي پلکاني با معماري سنگي و همگن دارد. مصالح عمدة بکار رفته در خانه‏هاي قديمي شامل سنگ، گچ، کاهگل و چوب است. اما در خانه‏هاي جديد از مصالح آهن، سيمان، سنگ، گچ و آجر استفاده مي‏شود.
خانه‏هاي روستاييان تحت تأثير شرايط طبيعي، نحوة معيشت و فعاليت اقتصادي خانوارهاي روستايي شکل گرفته و فضاهايي مانند اتاق استراحت، مطبخ، سرويس بهداشتي، طويله، انبار علوفه و غلات در آن‏ها ايجاد شده است.
جاذبه‏هاي گردشگري
روستاي مانيزان به دليل استقرار در يک ناحيه کوهستاني، برخورداري از آب و هواي معتدل، طبيعت بکر و زيبا، از پتانسيل‏هاي قابل توجه گردشگري برخوردار است. رودخانه پرآب و خروشان منيزان، باغات انگور وسيع و مصفا، جنگل‏هاي طبيعي اطراف روستا، همجواري با منطقة حفاظت شده لشگردر، معماري پلکاني و سنگي و بقاياي قلعه‏ها و خانه‏هاي اربابي متعدد، همواره مورد توجه و علاقه گردشگران و علاقمندان به فضاهاي روستايي است.
منطقة حفاظت شدة لشگردر که در يک محدودة کوهستاني ـ جنگلي واقع شده، يکي از تفرجگاه‏هاي زيبا و ييلاقي اطراف روستاي مانيزان است.
اين منطقه حفاظت شده قلمرو و زيستگاه انواع جانوران و پرندگان مانند گرگ، روباه، خرگوش، تيهو، کبک، شاهين و ... مي‏باشد.
از رستني‏هاي اين منطقه مي‏توان به گل ختمي، گل گاوزبان، آويشن، خاکشير و گون اشاره کرد که کاربردهاي دارويي و صنعتي دارند.
مردم روستاي مانيزان در اعياد ملي و مذهبي مانند عيد نوروز، عيد فطر، عيد قربان و ميلاد پيامبر (ص) به جشن و شادي مي‏پردازند. يکي از مراسم جالب توجه و ديدني روستاي مانيزان، مراسم انگورچيني مي‏باشد.
اين مراسم که همه ساله از اواسط شهريور ماه تا اواخر مهرماه برگزار مي‏شود، آداب و رسوم خاص خود را دارد. در اين ايام مردم اعم از مردان، زنان و کودکان به باغ‏هاي انگور مي‏روند و همراه با خواندن ترانه‏ها و آوازهاي محلي به چيدن انگور مي‏پردازند. انگور فرآوري شده به طرق مختلف مانند شيره انگور، باسلوق، کشمش و شربت انگور به فروش مي‏رسد.
مردم روستاي مانيزان در ايام عزاداري ماه محرم به خصوص روزهاي تاسوعا و عاشورا، خانه‏هاي خود را نظافت نمي‏کنند و هيچ‏گونه غذايي نمي‏پزند و فقط به سينه‏زني و نوحه‏خواني مي‏پردازند و غذاي خود را از طريق نذورات تأمين مي‏کنند.
پوشاک مردان روستاي مانيزان شامل کت، شلوار، پيراهن، کلاه و کفش چرمي است و زنان نيز از مانتو، شلوار، چادر، روسري، مقنعه و ديگر پوشش‏هاي زنانه استفاده مي‏کنند.
مهم‏ترين سوغات اين روستا انگور، کشمش، شيره انگور، باسلوق و شربت انگور مي‏باشد.
مهم‏ترين صنايع دستي روستاي مانيزان قالي‏بافي و سبدبافي است. قالي‏هاي روستاي مانيزان با طرح‏هاي زيباي لچک ترنج در شهرهاي استان همدان و بازارهاي ديگر به فروش مي‏رسد.
مردم روستاي مانيزان به پيروي از سنت‏هاي فرهنگي و محلي، نوعي از رقص و موسيقي بومي کردي و ترکي را به ويژه در مراسم عروسي و جشن‏ها به نمايش مي‏گذارند.
از مهم‏ترين غذاهايي که در اين روستا تهيه مي‏شوند، مي‏توان به انواع نان‏هاي محلي مانند نان فطير، انواع آش‏ها (که رايج‏ترين آن آش دوغ مي‏باشد) و انواع کباب‏ها اشاره کرد.
دسترسي: روستاي مانيزان از طريق شهر ملاير با جاده‏اي مناسب و آسفالت قابل دسترسي مي‏باشد.(1)

(1)برگرفته شده از مطالب وب سایت گردشگری استان

مطاب فوق اشاره ای به تاریخچه وقدمت این روستا بود که با فرهنگی بسیار زیبا هماهنگ شده است که جای بررسی بسیار دارد

ومرا برآن داشت تا یک سری از سنتهای دیرینه این روستا را جهت معرفی بنگارم تاشاید بتوانم درثبت فرهنگ اصیل این روستا دستی داشته باشم و یادمان باشد که پیشینیان با این روال زندگی می کردند مهر ومحبتشان افزون بود همیشه در کنار هم بودن غرق تجملات امروز نبودند تاکه یادشان برود که احوالی ازهم بگیرند وبهتر دیدم که از آغاز یک زندگی شروع کنم

ازدواج :

شکل گرفتن یک زندگی طرح زیبایی داشته که  همیشه جوانان را تشویق به ازدواج می کرده ودر این روستا بندرت  شنیده می شود  که طلاقی باشد آن هم اگر پیش آمده باشد کار جوانان امروزی است وقتی همدیگر را انتخاب می کردند تا آخر عمر در کنارهم زندگی می کردند .

انتخاب از طرف جوان شروع وبا تایید خانواده رسمی می شد.

قبل از اینکه این روستا آب لوله کشی داشته باشد جهت آب شرب از دوچشمه که در روستاست  استفاده می کردند .

وبهار وتابستان محلی می شد برای جمع شدن نوباوگان ودختران جوان که مسئولیت تهیه آب شرب به عهده آنان بود ونزدیک غروب دختران کوزه بدست راهی چشمه می شدند تا هم تفریحی کرده باشتد وبا جمع دوستان گپ وگفتی وهم بازی وهم سرگرمی همیشه گیشان را انجام دهند .

جوانان پسر روستا می دانند که غروبها سرچشمه شلوغ است وچون محل چشمه قسمت زیادی بیشه دارد داخل بیشه وچشمه را زیر نظر دارند چون دیده نمی شوند وشروع انتخاب اینجاست .

پسر دختری را می پسندد وبه خانواده اعلام مبیکند باتوجه به اینکه اغلب روستائیان همدیگر را می شناسند سختی انتخاب وتایید را ندارد ومراسم جهت  آماده سازی یک رسم قشنگ آغاز می شود .در این روستا ازدواج اصلا سخت نیست چون یاری وکمک اطرافیان زیاد است وفشار زیادی بر خانواده ها تحمیل نمی شود .

بعداز اینکه مادر پسر به خانواده دختر اطلاع داد ورضایت دختر جلب شد .  بزرگان فامیل در شب مقرر در منزل عروس جمع شده وطبق سنت های روستا مراسم مهریه وخرج سفره وبقول امروز شیربها را تعیین می کنند .وبا صلوات برمحمد وآل محمد یک زندگی به نام دختر وپسر جوان شروع می شود وفردای آن روز یک نفر که همیشه مسئول خبر دادن شادی وغم است با گرفتن شیرینی مختصری از خانواده داماد وعروس دوستان واقوام را جهت مراسم شیرینی خوران یا همان نامزدی را دعوت می گیرد.

وهمه می دانند که چه باید بکنند .طبق خیر وشر ی(اصطلاح محلی جهت هدیه دادن وگرفتن ) که با هم دارند .

از طایفه داماد هر کدام طبقی آماده می کنند که داخل آن شیرینی محلی مثل سایه خشک باسلق گردو بادام وکلیه تنقلاتی وحبوباتی که در منزل دارند همراه یک تکه کادویی که از روسری تا قواره پارچه وقواره چادری وگاهی تا طلاهم پیش می رود داخل طبق چیده وبا نقل ونبات وکله قند تزیین شده راهی منزل داماد می شوند همه اقوام دور ونزدیک آنجا جمع می شوند تا طبقها یکدست شده ومادر داماد طبق سلیقه ای که دارد با کادوهایی که خودش  هم فراهم کرده همه را تنظیم کرده وبه صوت منظم آنها را ردیف کرده  وبه طرف خانه عروس  راه می افتند که بسیار دیدنی وجالب است .اولین طبق آینه وقرآن وسبزی است وبعد طبق شیرینی وبعد طبق میوه ها وبقیه طبقها که بیشتر از بیست تا طبق می شود.ودختران جوان طبقها را روی سر گرفته  وبه طرف خانه عروس می روند .خانه عروس هم مهمانهای عروس خانم منتظر که برای نامزدی چند طبق می آید که گفتگو فامیل که فلانی چند طبق آورده شروع می شود . با سروصدا وکل زدن وارد می شوند ومادر عروس با خوش آمدگویی طبقها را تحویل گرفته وچند نفر از اقوام مسئولیت خالی کردن طبقها را بر عهده دارند وقتی مهمانها نشستند پذیرایی مختصری صورت گرفته ویک نفر از بزرگان فامیل که اگر سیده هم باشد خیلی بهتر است خانم موفقی هم بوده باشد بازهم بهتر جهت انگشت وشال انداختن به سر عروس خانم پا پیش می گذارد اول با بسم الله انگشتر در دست عروس خانم می کند که با کل ودست زدن همراه است سپس قواره چادر سفید را به عنوان سفید بختی روسر عروس خانم می اندازد وبعد کلیه هدایا اقوام داماد پیشکش عروس خانم می شود با هلهله وشادی مدتی دست افشانی وکف زدن مراسم نامزدی تمام می شود وبعد صحبت از اینکه چی بود چی آوردن تا مراسمات بعدی .

تا زمانیکه نامزد هستند وظیفه اقوام داما د است که به عروسشان سربزنند واین رفت وآمد ها دست خالی نمی شود .

طبق رسم این روستا بستگی به نزدیک وودوربودن اقوام هرروز یک خانواده نان محلی شامل (نان لواش ،گرده که نوعی نان ضخیم تر است ومعمولا با کنجد وزعفران وشنبلیه تزئین می شود ،وکلوچه یا همان فطیر ) پخته که اگر نان یا گرده باشد همراه آن کوکو یا حلوای نیزمی باشد